Tìm kiếm

Thế nào là kiến giải của người Đại-thừa?

23/12/2018 20:17
Ngày rằm tháng giêng niên hiệu Thần Long nguyên niên, vua Trung Tôn và Võ Tắc Thiên ban Chiếu rằng:

- Trẫm mời An Quốc-sư và Thần Tú thiền-sư hai vị vào Cung cúng dường, thừa lúc muôn việc nhàn rảnh để nghiên cứu đạo Nhất-thừa. Hai Sư khiêm nhượng rằng: Ở miền Nam có Huệ Năng thiền-sư được Ngũ-tổ mật phó Y&Pháp, truyền Tâm-ấn-phật, xin mời Sư đến để hỏi. Nay sai nội thị Tiết Giản lãnh chiếu đến rước thỉnh, nguyện Sư từ bi thương xót, mau đến kinh thành.

Sư dâng biểu cáo bệnh khước từ và xin được trọn đời ở trong núi rừng.

Tiết Giản hỏi: Các Thiền-đức nơi Kinh-thành đều nói là muốn được ngộ đạo phải ngồi thiền tập định, nếu không nhờ thiền định mà mong được giải thoát thì chưa hề có vậy. Chưa biết cách dạy bảo của Sư như thế nào?

Sư nói: 'Ðạo do tâm ngộ chẳng tại tọa', Kinh viết: 'Nếu nói Như-lai có nằm có ngồi, ấy là kẻ hành tà đạo'. Tại sao vậy? Vì Tự-tánh chẳng có chỗ đến, cũng chẳng có chỗ đi, chẳng sanh chẳng diệt, gọi là Như-lai Thanh-tịnh-thiền. Chư pháp không-tịch là Như-lai Thanh-tịnh-tọa, cứu cánh chẳng có một pháp để chứng đắc, huống chi là ngồi?!

Tiết Giản nói: Ðệ-tử về Kinh, Hoàng-đế ắt hỏi, xin Sư từ bi chỉ thị Tâm-yếu, để về Triều-đình tâu lại hai Vua và người học Đạo ở Kinh-thành, thí như một ngọn đèn mồi cho trăm ngàn ngọn, khiến kẻ tối đều sáng, dùng sáng truyền sáng, sáng mãi chẳng hết.

Sư nói: Ðạo chẳng sáng tối, sáng tối là nghĩa sanh diệt. Sáng mãi chẳng hết, cũng phải có lúc hết, vì sáng tối là đối đãi lập danh, nên Kinh Duy-ma-cật nói: Pháp chẳng thể so sánh, vì chẳng đối đãi vậy.

Tiết Giản nói: Sáng dụ cho trí huệ, tối dụ cho phiền não, người tu đạo nếu không lấy trí huệ để chiếu phá phiền não thì cái sanh tử đã từ vô thỉ, dựa vào đâu để ra khỏi?

Sư nói: Phiền não tức Bồ-đề, chẳng hai chẳng khác. Nếu nói lấy trí huệ để chiếu phá phiền não, ấy là kiến giải của kẻ Nhị-thừa, người đại căn thượng trí thì chẳng như vậy.

Hỏi: Thế nào là kiến giải của người Đại-thừa?

Sư nói: Sáng với chẳng sáng, phàm phu thấy có nhị, người Trí liễu đạt tánh ấy bất nhị, tánh bất nhị tức là Thật-tánh vậy. Thật-tánh ở nơi phàm ngu mà chẳng bớt, nơi Thánh-hiền mà chẳng thêm; trụ nơi phiền não mà chẳng loạn, ngay nơi Thiền-định mà chẳng tịch, chẳng đoạn chẳng thường, chẳng đi chẳng đến, chẳng phải ở giữa, cũng chẳng bên trong bên ngoài, chẳng sanh chẳng diệt, tánh tướng như như, thường trụ chẳng biến đổi, ấy gọi là Đạo.

Hỏi: Sư nói chẳng sanh chẳng diệt, vậy đâu khác với Ngoại-đạo?

Ðáp: Ngoại-đạo nói 'chẳng sanh chẳng diệt' là dùng diệt để dẹp sanh, dùng sanh để tỏ diệt, sanh nơi chẳng sanh, diệt nơi chẳng diệt. Ta thuyết chẳng sanh chẳng diệt là 'tự vốn chẳng sanh, nay cũng chẳng diệt' cho nên khác với Ngoại-đạo. Nếu ngươi muốn biết Tâm-yếu, nên đối với các pháp thiện ác đều chớ suy lường, tự nhiên được Tâm-thể thanh tịnh, trạm nhiên thường tịch, diệu dụng Hằng-sa.
Tiết Giản được chỉ dạy, hoát nhiên đại ngộ, lễ bái từ giã về Kinh, dâng biểu tâu thuật lại lời nói của Sư.

Ngày 3 tháng 9 năm ấy, Vua ban chiếu khen ngợi rằng:
"Thiền-sư cáo bệnh khước từ, đã vì Trẫm tu hành, làm phước điền cho chúng sanh. Sư như Ngài Duy-ma-cật, cáo bệnh ở thành Tỳ-da để xiển dương Đại-thừa, truyền Phật-tâm-ấn, thuyết Pháp-bất-nhị. Tiết Giản truyền đạt lại Tri-kiến-phật của Sư chỉ dạy, cũng là do Trẫm tích tụ phước đức, kiếp trước đã gieo trồng thiện căn, nên được gặp Sư xuất hiện cùng đời, đốn ngộ Pháp-tối-thượng-thừa, cảm đội ơn Sư chẳng thể nào quên. Nay dâng chiếc Cà-sa và bình bát thủy tinh, sai quan Thứ-sử Thiều Châu tu sửa lại chùa chiền, sắc phong cho nơi ở cũ của Sư (ở Tân Châu) là Quốc Ân Tự".

 

HT. Thích Duy Lực dịch

Các tin tức khác