Tìm kiếm

Đừng lệ thuộc vào chú giải trong kinh điển

29/03/2017 18:55
Hỏi: Phần lớn trong kinh mô tả các tầng của thiền xuất hiện quá nhiều. Nên ai cũng nghĩ muốn tu phải qua 4 tầng thiền mới được. Đọc Kinh phải đọc chú giải mới đúng? Thầy nói: "Đọc quyển kinh nơi chính mình là tuyệt vời nhất!" Ngài Ajahn Chah cũng nói vậy, giảng theo chứng nghiệm thực thì Phật tử thâm nhập đạo nhanh hơn. Không nên chạy theo ngôn thuyết quá nhiều mà chỉ nên quan sát đời sống hàng ngày để thấy ra sự thật.

Trả lời:  Khi đặt ra mục đích lý tưởng là đã đưa khái niệm ra trước, rồi cuối cùng chạy theo phóng ảnh của khái niệm đó. Khi đạt được mục đích đề ra, mình tưởng đã đạt được cái thực, thật ra mình chỉ đạt được ảo tưởng của chính mình. Như cô gái nọ lấy được người chồng lý tưởng mà cô hằng mơ ước, nhưng sau một thời gian chung sống mới phát hiện ra đó chỉ là bánh vẽ của chính mình, còn anh ta vẫn chỉ là anh ta chứ không như mình mơ mộng.

Trong chúng ta vốn có sẵn tất cả pháp. Định gì cũng có sẵn trong đó nhưng chúng ta lại cố gắng tu luyện cho bằng được loại định mà bản ngã mong cầu. Có lúc ngồi lặng lẽ quan sát lại mình thấy tâm đang đi qua hỷ lạc, có lúc định xả, thậm chí có lúc thấy cả trạng thái tâm phi tưởng phi tưởng xứ một cách hoàn toàn tự nhiên, không hề mong đợi. Nhưng khi chúng ta dụng ý, dụng công để cố gắng định tâm thì tâm càng bị dồn nén, cho dù có đạt được định như ý muốn thì định đó hoàn toàn hữu vi hữu ngã mà bên trong khối vô minh ái dục bị dồn nén vẫn còn nguyên. Vì không biết chiêm ngoạn mình nên không biết mọi tâm định - từ cận định cho đến phi tưởng phi phi tưởng định - đều có sẵn bên trong, nên cứ mãi loay hoay đi tìm kiếm, tu luyện, nỗ lực dụng công để rồi chỉ đi tìm được ảo tưởng của chính mình mà thôi. Còn mình không tìm, chỉ ngồi chơi thôi, bỗng dưng tâm hoàn toàn lặng lẽ, đúng là mình đang vào trạng thái từ cạn đến sâu mà hoàn toàn không cần dụng công dụng ý. Như vậy, chỉ cần lặng lẽ quan sát một cách hồn nhiên chúng ta ai cũng có thể dạo chơi trong tất cả các tầng thiền đã có sẵn nơi tâm khảm mỗi người! Tại mình không chịu quan sát để khám phá ra tâm lúc nào là sơ thiền, lúc nào là nhị thiền, lúc nào là tam thiền hay tứ thiền và chỉ trải nghiệm để chiêm ngoạn sự thật thôi chứ không cần sở hữu chúng như cái ‘ta’ thường đòi hỏi.

Chỉ cần ngồi buông xả hoàn toàn chơi thôi thì ngay đó liền thấy tâm tứ thiền với định xả như thế nào…, thấy cả tâm phi tưởng phi phi tưởng xứ như thế nào. Thậm chí đôi khi còn thấy được cả tâm Tu-đà-huờn, Tư-đà-hàm… và Niết-bàn nữa không chừng. Tất cả những Pháp này đều có sẵn, tại vô minh ái dục mà không thấy ra thôi. Chứ không cần phải rèn luyện để trở thành, vì khởi tâm rèn luyện để trở thành là rơi vào thập nhị nhân duyên sinh, rơi vào tập đế, khổ đế rồi. Nếu thấy tất cả các pháp như nó đang là thì đâu cần luyện tập để trở thành. Chỉ do người ta không đủ sức đi theo nhất hướng xả ly, ly tham, đoạn diệt, an tịnh nên không thể nào thấy chánh trí giác ngộ Niết bàn như đức Phật đã dạy.

Phật nói giáo Pháp của Như Lai là nhất hướng xả ly, ly tham, đoạn diệt, an tịnh thì mới trở về với chánh trí để giác ngộ Niết bàn. An tịnh này chính là sự an tịnh buông xả mọi ý đồ của bản ngã nên trong thấy chỉ thấy, trong nghe chỉ nghe, trong biết chỉ biết, đó chính là chánh trí giác ngộ Niết bàn. Thế mà mình cứ dựng lên cái bản ngã để đạt được định này định kia nên ngay đây không thấy đâu là luân hồi sinh tử, đâu là giải thoát Niết bàn. Niết bàn vẫn luôn ngay đây, không sinh không diệt, sao lại phải tìm kiếm trong thiền định hữu vi hữu ngã. Tâm tham lam sân hận si mê thì ngay đó mà thấy chứ không phải cố gắng thiền định để trấn áp. Vì trấn áp nên tham sân si bị dồn nén vào vô thức, mà không thể nào diệt được.

Nếu không thận trọng chú tâm quan sát, không trở về trọn vẹn tỉnh thức, không trong lành định tỉnh sáng suốt, không rỗng rang lặng lẽ trong sáng ngay tại đây và bây giờ thì làm bất cứ điều gì cũng là tà đạo, tu kiểu gì, lên núi vào hang đều là tà đạo. Khi đứng đi, hoạt động đều biết rõ, không mê, thì khi ngồi, nằm tâm sẽ tự thanh tịnh, tỉnh thức nên không còn nghĩ ngợi gì nữa. Như nàng Patàcàrà sau khi mất hết mọi thứ sở hữu, trở nên điên loạn. Nhưng khi nghe Phật nói một câu kệ không có gì sở hữu được trên đời thì nàng liền tỉnh ngộ. Sau khi xuất gia hàng ngày mặc y mang bát đi khất thực trong chánh niệm tỉnh giác. Một hôm, đi khất thực về, múc nước rửa chân thấy nước chảy xuống thấm vào đất mất hút, với tâm thuần tịnh trong sang nàng đã đắc đạo quả A-la-hán. Đắc đạo quả không phải do thấy nước, mà do tâm hoàn toàn rỗng lặng trong sáng. Lúc đó không kinh điển, không chú giải, không ngôn từ, không tư tưởng, chỉ một tâm hoàn toàn tịch tịnh mà thôi.

 

HT. Viên Minh

Các tin tức khác